Tổng hợp y tế toàn quốc: Kiểm soát dịch bệnh, tăng tốc khám sức khỏe và hoàn thiện chính sách chăm sóc sức khỏe

Trong thời gian qua, ngành y tế và các địa phương trên cả nước đồng loạt triển khai phòng, chống dịch bệnh, tăng tốc khám sức khỏe toàn dân, chăm sóc người cao tuổi, ứng dụng công nghệ trong đào tạo và hoàn thiện chính sách y tế. Về dịch bệnh, sốt xuất huyết vẫn là điểm nóng. 

Tại Hà Nội, tuần qua ghi nhận 550 ca mắc mới ở 97 phường, xã với 12 ổ dịch mới; lũy tích từ đầu năm 2026 có 5.839 ca tại 121 phường, xã, chưa có tử vong, hiện còn 28 ổ dịch hoạt động. CDC Hà Nội khuyến cáo mỗi gia đình dành ít nhất 10 phút mỗi tuần kiểm tra, loại bỏ vật chứa nước đọng, thau rửa và đậy nắp bể, thả cá vào bể cảnh, thay nước lọ hoa, lật úp dụng cụ không dùng, tiêm vaccine và đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu nghi mắc. Gia Lai ghi nhận 612 ca mắc mới trong tuần 43, lũy kế 474 ổ dịch và còn 76 ổ chưa khống chế hoàn toàn; tỉnh yêu cầu chiến dịch cao điểm, phun hóa chất tại 100% hộ trong khu vực ổ dịch, diệt lăng quăng hằng tuần và tăng cường truyền thông. 

Tại TP Hồ Chí Minh, sốt xuất huyết ghi nhận hơn 42.500 ca và 11 ca tử vong; tay chân miệng hơn 44.000 ca, tăng khoảng 66,8% so với cùng kỳ, 5 ca tử vong và hơn 1.600 ổ dịch, với sự lưu hành của EV71. Ngành y tế thành phố cảnh báo không chủ quan, tổ chức chiến dịch cao điểm, xử lý triệt để điểm nguy cơ, không dùng phun hóa chất thay cho diệt lăng quăng; các trường mầm non phải theo dõi sức khỏe trẻ, khử khuẩn đồ chơi, bề mặt và hướng dẫn rửa tay. 

Tại Đà Nẵng, sốt xuất huyết, tay chân miệng và cúm A có xu hướng gia tăng; CDC Đà Nẵng tăng giám sát, xử lý ổ dịch và lưu ý sốt xuất huyết nguy hiểm vào ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, không chủ quan khi trẻ đã giảm sốt. Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố đã cứu sống bé gái 27 tháng tuổi bị viêm cơ tim tối cấp, sốc tim và suy đa cơ quan trên nền sốt xuất huyết dengue nhờ ECMO gần 5 tuần; phụ huynh cần đưa trẻ đi khám khi sốt cao trên 2 ngày kèm đau bụng, chảy máu, tay chân lạnh, li bì, bỏ ăn. Bệnh tay chân miệng tại TP Hồ Chí Minh đang vào chu kỳ đỉnh thứ hai trong năm; vaccine EV71 đã được cấp phép cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi, song vaccine không thay thế vệ sinh và theo dõi bệnh. Cúm mùa cũng gia tăng và gây nguy cơ với người cao tuổi. Cúm có thể làm trầm trọng bệnh nền, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và rối loạn đường huyết; người từ 60 tuổi trở lên, người có bệnh tim mạch, phổi mạn tính, đái tháo đường cần tiêm vaccine hằng năm. 

Các hội thảo tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh ghi nhận vaccine cúm liều cao dành cho người từ 60 tuổi, đã được triển khai tại gần 300 trung tâm VNVC; WHO khuyến cáo tiêm nhắc lại hằng năm cho nhóm nguy cơ cao. 

Tại Khánh Hòa, cúm mùa lưu hành quanh năm và tăng vào giao mùa; người dân không tự ý dùng kháng virus, kháng sinh, cần tiêm vaccine và đến cơ sở y tế khi có triệu chứng. 

Về dịch tả lợn châu Phi, Vĩnh Long ghi nhận dịch tại 124 hộ thuộc 32 xã, phường với 3.098 con lợn phải tiêu hủy, hơn 182 tấn; cả nước có 1.360 ổ dịch tại 31/34 tỉnh, thành phố, 177.265 con lợn bị tiêu hủy. Nguy cơ tăng vào cuối năm do nhập đàn, tái đàn, vận chuyển, giết mổ; tỉnh khuyến cáo không nóng vội tái đàn, bảo đảm an toàn sinh học, kiểm soát nguồn giống và chủ động đa dạng hóa sinh kế. Dịch tả lợn châu Phi không lây sang người, cần tránh tẩy chay thịt lợn an toàn. 

Công tác khám sức khỏe toàn dân được đẩy nhanh. TP Hồ Chí Minh đã khám cho 6.916.175 người, đạt 54% dân số; nhiều địa phương tổ chức khám ngoài giờ, khám lưu động, nhưng còn 12 địa phương dưới 40%, thành phố điều phối nhân lực và phấn đấu hoàn thành mục tiêu năm 2026 gắn với hồ sơ sức khỏe điện tử. Ninh Bình đã khám cho hơn 2,677 triệu người, đạt 60,6%; xã Tân Thanh hoàn thành sớm các nhóm đối tượng, tổ chức khám tại nhà cho người không đi lại được và cập nhật dữ liệu lên VNeID trong 24 giờ. Lạng Sơn đã khám 434.148/773.790 người, đạt 56,1%, nhưng gặp khó khăn về kinh phí, nhân lực và điều kiện trạm y tế; tỉnh phấn đấu hoàn thành trước 30/11. Bệnh viện Nhi Hà Nội phối hợp gần 100 xã, phường khám cho trẻ, cung cấp phần mềm miễn phí cho trạm y tế và ghi nhận nhiều vấn đề răng miệng, tật khúc xạ, suy dinh dưỡng và thừa cân béo phì. Các địa phương cũng đẩy mạnh chiến dịch khám sàng lọc miễn phí toàn dân. Chăm sóc người cao tuổi và y tế cơ sở tiếp tục được chú trọng. TP Hồ Chí Minh có khoảng 1,57 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm gần 11% dân số, đang xây dựng hệ sinh thái chăm sóc đa tầng từ gia đình, trạm y tế, chăm sóc ban ngày, chăm sóc tại nhà đến bệnh viện và cơ sở dưỡng lão; phát triển lão khoa, phục hồi chức năng và chăm sóc dài hạn. Bộ Y tế ban hành quy định tiếp nhận thông tin, điều phối cấp cứu ngoại viện qua Tổng đài 113, bảo đảm tiếp nhận 24/7, điều động kíp cấp cứu, theo dõi, bàn giao người bệnh và kết nối dữ liệu xe cứu thương; các địa phương hoàn thiện danh sách cơ sở cấp cứu và nhân lực trực trước năm 2027. 

Về chính sách, dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) được thảo luận theo hướng bảo đảm tự nguyện, không ép buộc, minh bạch, nhân văn, bảo vệ quyền lợi trẻ em và phân biệt rõ hiến mô khi còn sống với hiến sau khi chết; cần tăng cường giải thích, tham vấn và vai trò gia đình. Trong lĩnh vực phòng, chống tác hại thuốc lá, các giải pháp được đề xuất gồm cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, tăng cảnh báo sức khỏe trên bao bì lên ít nhất 85%, siết quảng cáo và kiểm soát can thiệp của ngành thuốc lá. 

Về bảo hiểm y tế toàn dân, Thái Nguyên triển khai đề án đầu tiên trong cả nước, dự kiến đạt 98,32% bao phủ từ 1/11/2026 và hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh cơ bản; Cà Mau ghi nhận hơn 4,7 triệu lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trong 9 tháng và tăng cường kiểm soát chi phí, quyền lợi người tham gia. Ứng dụng công nghệ trong y tế tiếp tục có bước tiến mới. Bệnh viện Trung ương Huế phối hợp đào tạo thực nghiệm phẫu thuật robot từ xa gần 1.000 km qua mạng 5G, thực hiện các kỹ thuật cắt túi mật, cắt gan bán phần, nối vị tràng, cắt thận bán phần và toàn phần trên động vật thực nghiệm; chương trình có 25 học viên trực tiếp và gần 200 học viên trực tuyến, góp phần chuyển giao kỹ thuật ngoại khoa hiện đại. Nhìn chung, các hoạt động y tế trên toàn quốc đang tập trung vào kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ nhóm nguy cơ cao, mở rộng tiếp cận dịch vụ và hoàn thiện chính sách để chăm sóc sức khỏe nhân dân bền vững hơn.